Poradnik

Zbliża się koniec twojej erasmusowej przygody. Na twojej głowie jest nie tylko to, jak zabierzesz się z tymi wszystkimi rzeczami, które nagromadziłeś przez semestr/rok, ale również jak to będzie po powrocie. Reakcje bywają skrajnie różne od ogromnego smutku i desperacji osób, które zdążyły całkowicie wrosnąć w nowe Erasmusowe realia, poprzez obojętność realistów aż po radość tych ciągle tęskniących za domem. Jednak niewiele osób spodziewa się zjawiska analogicznego do pierwotnej adaptacji kulturowej, które można nazwać odwrotnym szokiem kulturowym. Mało kto przygotowuje się na ten specyficzny stres spowodowany m.in. mentalnym idealizowaniem własnego domu (w czasie wyjazdu), zmieniającymi się pod twoją nieobecność realiami krajowymi, czy brakiem zrozumienia ze strony najbliższych. Odwrotny szok oczywiście nie dotyka wszystkich w równym stopniu i zależy od wielu czynników takich jak:

• Różnice kulturowe, polityczne, ekonomiczne, religijne między dwoma krajami, tak jak w przypadku klasycznego szoku kulturowego zwiększają też wyzwania adaptacyjne po powrocie.
• Zanurzenie kulturowe. Powrót do kraju zamieszkania będzie tym trudniejszy im bardziej wrośliśmy w wyjazdową rzeczywistość. Paradoksalnie większy sukces w pierwotnej adaptacji idzie w parze z poważniejszymi problemami z odnalezieniem się w rodzinnym kraju.
• Wyjątkowość. Wracając w rodzinne strony tracisz też status kogoś specjalnego, nie stąd, wzbudzającego większe zainteresowanie. Jeżeli jesteś typem osoby, której szczególnie zależy na uwadze otoczenia, może ci brakować tej aury wyjątkowości w pospolitej krajowej rzeczywistości.
• Wcześniejsze doświadczenie międzykulturowe - zazwyczaj ułatwiają powrotną transformację.
• Motywacja do powrotu. Subiektywny czynnik - szok i zniechęcenie zazwyczaj jest większy gdy w kraju czekają na nas: wymagająca praca, wzmożona nauka, czy przygotowanie pracy licencjackiej / magisterskiej.
• Osobiste czynniki. Istotne jest to co zostawiasz za sobą i kto na ciebie czeka w kraju oraz to, czy jesteś osobą, która łatwo przywiązuje się do ludzi i rzeczy.

Z grubsza zdajesz już sobie sprawę z uwarunkowań stresu związanego z powrotem w rodzinne strony. Pewnie spodziewasz się też, że analogicznie do klasycznego szoku kulturowego po początkowym okresie ekscytacji i entuzjazmu w końcu czeka cię (oby) lekki dołek. Jak przygotować się i radzić sobie z ponownym przystosowaniem do realiów własnej kultury?

• Przygotuj się mentalnie . Rozstałeś się z nowymi znajomymi, zwyczajami, językiem. To normalne, że pozostało pewne uczucie pustki, które na szczęście możesz wypełnić podtrzymując te znajomości (mimo, że wymaga to trochę wysiłku – naprawdę warto!)
•  Daj sobie luz i czas do powrotnej adaptacji. Pamiętaj że znowu potrzebujesz okresu przejściowego - to normalne i nie powinieneś czuć się z tym źle!
• Spodziewaj się zmian. Pod twoją nieobecność czas w twoim kraju, środowisku rodzinie nie zatrzymał się - życie toczyło się normalnie. Na początku możesz czuć się trochę outsiderem, poza głównym obiegiem, ale nie ulegaj pokusie pozostawania obojętnym. Podobnie jak twoje, zainteresowania twoich znajomych mogły się zmienić. Uszanuj to, szybko nadgoń zaległe plotki, wydarzenia kulturalne, polityczne i zaangażuj się z powrotem w twoje dawne życie towarzyskie.
• Nuda - nie wstrzymuj oddechu. W końcu po okresie wysokiej wyjazdowej stymulacji wracasz do starej rutyny. Nie pozwól jednak się zniechęcić - zaangażowanie, nowe zainteresowanie na pewno pomoże tą nudę przezwyciężyć. Możesz zająć się dziedziną, która zainspirowała cię w czasie wyjazdu.
•  Powiedz NIE pochopnym wnioskom. Porównania między krajami, kulturami i zwyczajami są naturalne, jednak bądź ostrożny z pochopnymi wnioskami. Traktując swoją lub inną kulturę z góry można łatwo kogoś zniechęcić lub obrazić.
•  Negatywne zmiany. Czasami ludzie po dłuższym rozstaniu mają tendencje do zauważania drobnych zmian innych na gorsze (bo im przeszkadzają, z zazdrości lub złośliwości) pomijając całą masę pozytywnych. Bądź tego świadomy i nie daj się tym zrazić.
•  Nie zanudzaj! To naturalne, że chcesz się podzielić swoimi wrażeniami, tym czym żyłeś przez dłuższy czas. Pamiętaj jednak, że twoi znajomi nie koniecznie rozumieją i identyfikują się z tym co mówisz dlatego unikaj monopolizowania rozmów tematem wyjazdu. Wykaż zainteresowanie (nawet z twojego punktu widzenia nudną) krajową rzeczywistością twoich znajomych.
• Nie zniechęcaj się - jeżeli wykazanie się nowo zdobytymi zdolnościami (np. językowymi) nie jest możliwe od razu po powrocie. Doceń siebie i wyjazdowe umiejętności - na pewno przydadzą w odpowiednim momencie.

Życzymy Ci sukcesów w bezstresowej adaptacji do wyzwań nowych kultur !